المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
844
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
مىگردد ولى او جايگزين متقرّب به ابوينى مىگردد در صورتى كه وجود نداشته باشند و سهم آنان را ارث مىبرد و اگر متقرّب به مادر وجود نداشته باشد پس تركه از آن متقرّب به ابوينى مىگردد و اگر آنان نيز نبودند پس از آن متقرّب به پدر مىرسد آنچنان كه گفتيم و آنچنان كه قبلا گذشت اگر جز متقرّب به مادر وجود نداشته باشد . سهم را تنها او مىگيرد هر آنچه به نام او ناميده شده است به صورت فريضه اعم از ثلث يا سدس و باقى تركه به او رد مىگردد پيش اصحاب ما ولى پيش فقهاى اهل سنّت به خويشاوندان و عصبه مىرسد و ما در مورد تنها خواهر از أبوين يا دو خواهر و بيشتر بوده باشند تركه از آن آنان خواهد بود بر آنان نصف يا دو ثلث به صورت فريضه و الباقى به صورت ردّ بر يك خواهر يا چند نفر خواهد بود ولى پيش اهل سنّت ، الباقى پس از آن نصيب فاميل و نزديكان خواهد بود . فوايدى چند : 1 - در قول خداى متعال : « وَ هُوَ يَرِثُها إِنْ لَمْ يَكُنْ لَها وَلَدٌ » برادر ارث مىبرد در صورتى كه آن مادر فرزندى نداشته باشد . دلالتى بر بطلان قول عامّه وجود دارد كه گفتهاند : برادر نصف را با خواهر مىبرد . چون خداوند متعال در ارث برادر ، انتفاء و نبودن فرزند را شرط دانسته است و دختر خود فرزند است به دليل قول خداوند متعال « يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ » پس در اين صورت مطلق برادر متوّفى ارث نمىبرد چون مشروط ، با فقدان شرط خويش معدوم است پس اگر نصف ارث ببرد ، مخالفت كتاب خدا لازم مىآيد . 2 - در قول خداى متعال ، جائى كه مىفرمايد : او ( برادر ) ارث مىبرد ، دلالت بر اين امر دارد كه ارث بردن برادر به صورت فرض است چون نصّ داريم كه برادر در صورت نبود فرزند تمام ارث را مىبرد پس او از اصحاب فرضها خواهد بود . 3 - فرزندان برادران يا خواهران جانشين پدران و مادران خواهند بود و هر كدام ارث كسانى را كه با او تقرّب جستهاند مىبرند . 4 - اجداد هم پيش ما همانند برادران هستند پس در صورتى كه با آنان جمع گردند جدّهء پدرى همانند برادر پدرى خواهد بود و جدّهء پدرى همانند خواهر پدرى و جدّ مادرى همانند برادر مادرى و همچنين جدهء پدرى همانند خواهر پدرى و جدّ مادرى همانند برادر مادرى خواهد بود .